5 vragen en antwoorden over AI en medisch advies
AI is het toverwoord van dit moment. Ook patiënten zoeken via kunstmatige intelligentie naar informatie over hun ziekte. Daar zitten voordelen aan, maar zeker ook nadelen. Pas op met medische vragen, waarschuwt Elle Verhoeven. Zij is trainer digicoach, zorgtechnologe en AI-deskundige bij Buro StrakZ, dat actief is in de gezondheidszorg.
1. Wat zijn de voordelen om als patiënt via AI zorginformatie in te winnen?
“In AI zit een enorme berg informatie over de gezondheidszorg. Die is prima te gebruiken om de betekenis van medische woorden op te zoeken in makkelijk te begrijpen taal. AI vertaalt de medische termen of kan moeilijk leesbare teksten omzetten in begrijpelijke taal. Ook handig zijn AI-toepassingen zoals Juvoly of het Nederlandse Ditto. Ze luisteren mee in de spreekkamer van de arts en leggen een verslag van het gesprek vast. Het maakt een beter gesprek met de arts mogelijk. Wat vaak gebeurt, is dat je door de hectiek informatie vergeet. Verder doet het veel geraadpleegde Thuisarts.nl een proef met een AImodule bij een kleine groep. Die komt er straks voor iedereen. Het grote voordeel is dat die informatie betrouwbaar en controleerbaar is.”
2. Wat zijn de nadelen? Waar moet je voor oppassen?
“Wat je niet moet doen, is echte medische vragen stellen. Die antwoorden kunnen onjuist zijn. Uit de medische wereld hoor ik terug dat patiënten op het spreekuur komen en zelf al de diagnose hebben gesteld. Zo moet het dus niet, want de arts kan een andere diagnose hebben op basis van al jouw symptomen, of laat andere overwegingen meewegen. Realiseer je ook dat AI jou erg graag tevreden wil stellen om jouw informatie te verkrijgen en jou aan zich te binden. Hij zegt niet zo gauw ‘ik weet het niet’, maar gaat iets bedenken wat voor jou niet 100 procent juist is. Het klinkt logisch, maar het is niet waar en dan tuin je erin. Nog erger is AI-hallucineren, waarbij de AI je sociaal wenselijke, maar onjuiste of verzonnen antwoorden geeft. Vooral mensen die in onzekerheid zijn, zoals patiënten met uitdagende symptomen, zijn gevoelig voor die sociaal wenselijke adviezen. Het kan zijn dat je zo een ziekte of verkeerde behandeling krijgt aangepraat. AI is een complexe ontwikkeling. Zonder uitgebreid te testen, worden large language modellen (LLM’s), de basis van chatbots, groot ingezet. Terughoudendheid met AI is een gezonde reactie.”
3. Hoe gebruik je ChatGPT, Gemini, Copilot of Le Chat voor zorginformatie en hoe is dat te controleren?
“Voor patiënten zijn ChatGPT en die andere AI-toepassingen dus niet ideaal voor medische informatie. Als je ze wel gebruikt, moet je in elk geval een goede prompt (een korte AIopdracht) invoeren, die ook vraagt welke bronnen AI raadpleegt. Check die bronnen zelf op betrouwbaarheid. Vraag je bijvoorbeeld af wat beter is, de info van ChatGPT, de website Thuisarts. nl of de betrouwbaarheid van jouw arts? En je moet natuurlijk altijd zelf goed blijven nadenken of informatie wel juist is. Gebruik ook de juiste AI-toepassingen. Je hoort bijvoorbeeld dat patiënten Ask Aletta gebruiken. Die biedt relevante medische informatie, maar die is niet bestemd voor patiënten maar gericht op professionals. Als je die informatie inwint, bespreek die dan in ieder geval met je arts of huisarts. In plaats van AI kun je natuurlijk ook gewoon Google op je computer gebruiken. Dat scheelt bovendien in het gebruik van water en elektriciteit in de datacentra.”
4. Waarvoor moet je oppassen?
“Geef geen persoonlijke informatie of informatie die voor jou kwetsbaar kan zijn, zoals je naam, adres of geboortedatum. Je weet nooit waarvoor ze dat gaan gebruiken. Je ziet ook risico’s. Er is een toename van wat ze AI-psychose noemen. Door al het gechat, raken mensen de scheiding tussen de realiteit en onwerkelijkheid kwijt. Nog ernstiger: in Amerika bleek dat AI iemand zelfs hielp om een plan te maken voor zelfmoord.” Toch wegen bij goed gebruik de voordelen van AI op tegen de nadelen.
5. Waar zit voor de gezondheidszorg de winst met AI?
“Als je kijkt in de zorg in het algemeen kan AI repeterende taken overnemen, zoals roosters maken en rapportages maken. Ook kan het helpen bij het automatiseren van taken. Artsen kunnen met AI bijvoorbeeld sneller en beter kanker opsporen. Er is enorm veel beeldmateriaal beschikbaar voor een snellere en betere diagnose. (Zo kan AI heel nauwkeurig veel scans en röntgenfoto’s doorzoeken-red). Ook helpt AI om nieuwe medicatie te vinden, waarvan het anders jaren zou duren voordat die beschikbaar kan zijn.”
Elle Verhoeven is geboeid door technologie, AI en slimmigheid. Dat past bij haar droom, dat ze het liefst uitvinder was geworden.
Van de vereniging
De ontwikkeling van AI brengt nieuwe mogelijkheden om informatie te vinden. We zijn gewend aan Google en dat levert websites op om zelf te zoeken; een chatbot geeft antwoorden en uitleg. Maar wees alert! Vraag altijd in je prompt om de bronnen die gebruikt worden, zodat elke uitspraak van de chatbot controleerbaar is.
Dit artikel verscheen in het verenigingsmagazine in juli 2026. Tekst: Hans Siemes
