5 vragen en antwoorden over oncologiezorgnetwerken

De behandeling van urinewegkanker kan bijkomende klachten veroorzaken. Denk aan vermoeidheid, een mindere conditie of emotionele problemen. Ook kunnen er vragen zijn over voeding of terugkeer naar werk. Waar kun je dan het beste terecht? Steeds vaker bij zogenaamde oncologiezorgnetwerken.

Dit artikel verscheen in het verenigingsmagazine in juli 2025. Tekst: Ger Dreijer, illustratie: Heleen Croonen.

Wat zijn oncologiezorgnetwerken?

“Oncologiezorgnetwerken zijn samenwerkingsverbanden van zorgverleners dicht bij huis rondom de patiënt. Vooral in de eerste lijn, maar er komt ook steeds meer informele zorg bij”, legt Miranda Velthuis uit. Miranda is senior adviseur bij het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Zij is landelijk ondersteuner en aanjager van de netwerken.

Het gaat om zorgverleners zoals huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten, psychologen, ergotherapeuten, thuiszorgorganisaties en andere gespecialiseerde zorgverleners die je kunnen ondersteunen bij de gevolgen die je ervaart tijdens en na je ziekenhuisbehandeling. De netwerken zijn nog in ontwikkeling. Zo vind je ze nog niet overal en verschilt het per regio welke zorgverleners meedoen. Zowel het aantal netwerken als deelnemende professionals groeit.

Wat bieden oncologiezorgnetwerken?

De netwerken bieden zorg zowel tijdens als na je behandeling, en soms zelfs voorafgaand daaraan. “Je hebt tegenwoordig ook wel trajecten, waarbij je vóór een operatie goed getraind en gevoed moet zijn, zodat je de operatie beter doorkomt,” vertelt Velthuis. De netwerken helpen bij klachten die vaak optreden na kankerbehandeling. “Bij veel patiënten gaat het om vermoeidheidsklachten en een mindere conditie. Fysieke training kan dan helpen om die conditie weer op peil te brengen. Maar ook psychisch heeft kanker de nodige impact. Het feit dat je deze ziekte hebt, heeft invloed op hoe je ermee omgaat, zowel in je omgeving als bijvoorbeeld bij terugkeer naar werk.”

Wat zijn de voordelen van een oncologienetwerk?

“De zorgprofessionals in je buurt zijn gespecialiseerd in kanker, werken samen en kunnen beter naar elkaar verwijzen. Je komt makkelijker en sneller op de goede plek terecht. Je hoeft niet zelf te ‘shoppen’ om de juiste zorgverlener te vinden.” Als je meerdere zorgverleners uit het netwerk bezoekt, overleggen zij over je behandeling en hoef je niet steeds opnieuw je verhaal te vertellen. Ook is er zoveel mogelijk afstemming met de ziekenhuizen, zodat de zorg goed op elkaar aansluit. De zorg verloopt daardoor gestroomlijnder.

Waar vind je de oncologiezorgnetwerken?

“De makkelijkste weg is om te kijken op oncologiezorgnetwerken.nl”, adviseert Velthuis. “Daar zie je in één oogopslag op een kaart of er bij jou in de regio een netwerk is.” De netwerken staan ook vermeld op kanker.nl en verwijsgidskanker.nl. Nederland telt inmiddels meer dan 80 oncologiezorgnetwerken, maar er is dus nog geen landelijke dekking. Om gebruik te kunnen maken van de zorgverleners in een oncologiezorgnetwerk, kan een verwijzing van de huisarts of specialist nodig zijn. Dit is verschillend per zorgverlener. De coördinerend zorgverlener in het netwerk zal het je vertellen als je een verwijzing nodig hebt.

Wat als er nog geen oncologiezorgnetwerk in de buurt is?

“Als de kaart geen netwerk in jouw buurt toont, adviseer ik om op www.kanker.nl/vind-hulp-bij-kanker te kijken. Daar kun je op basis van je klacht, bijvoorbeeld vermoeidheid, zoeken naar zorg in jouw buurt. Het is dan nog niet binnen een netwerk georganiseerd, maar je kunt wel gespecialiseerde zorgverleners in de eerste lijn vinden.” Bij twijfel welke zorg het beste bij je past, adviseert Velthuis dit te bespreken met je huisarts, medisch specialist of verpleegkundig specialist in het ziekenhuis.
De ontwikkeling van oncologiezorgnetwerken is nog volop in beweging. Er wordt gewerkt aan nauwere samenwerking tussen ziekenhuizen en de netwerken, zodat patiënten nog makkelijker de weg kunnen vinden naar passende zorg tijdens en na de behandeling.