Partners en naasten

Kanker heb je niet alleen. Als iemand de diagnose blaaskanker, nierkanker, nierbekkenkanker, plasbuiskanker, urineleiderkanker of urachuskanker krijgt, raakt dit altijd meer mensen. Partners, familie, vrienden en collega’s krijgen ook te maken de gevolgen van deze ziekte. Iedereen gaat er anders mee om en dat kan het soms moeilijk maken om erover te praten. 

Lees meer over…

Leven met een partner met kanker

De diagnose blaaskanker, nierkanker of een zeldzame urinewegkanker zal ook bij jou als naaste veel emoties losmaken. Je hebt, net als degene die ziek is, tijd nodig om het slechte nieuws te laten doordringen en te verwerken. Ook jij zal allerlei vragen hebben. Het is heel normaal om je overweldigd te voelen.  

Als je partner ziek wordt, betekent dat meestal dat de taakverdeling zoals die was, verandert. Daardoor kunnen tussen partners emoties ontstaan, zoals frustratie, teleurstelling of het gevoel sterk te moeten blijven. En soms ontdekken mensen onvermoede kwaliteiten. Ook kunnen relationele problemen ontstaan, omdat negatieve patronen die voor de ziekte bestonden worden uitvergroot. 

Probeer er met elkaar over te praten. Vaak lucht dat op. Het is goed om te weten wat de ander doormaakt, verwacht, bang of verdrietig maakt. Zo kun je elkaar beter begrijpen en steunen wanneer dat nodig is. Vergeet niet dat jouw gezondheid, lichamelijk en geestelijk, ook belangrijk is. Je partner heeft het meeste aan jou als jij ook zo goed mogelijk voor jezelf zorgt.  

Je kunt ook met andere mensen dan je partner praten. Op die manier kun je aandacht hebben voor je eigen gevoelens en zorgen, zonder dat je je partner ermee confronteert. Het kan helpen om je hart te luchten. 

Wat betekent het om partner te zijn?

  • Steun bieden en aanwezig zijn: Je partner heeft jouw aanwezigheid nodig, of het nu gaat om medische afspraken, dagelijks leven of emotionele steun. Soms betekent dat luisteren zonder meteen oplossingen aan te dragen.
  • Praktische hulp: Kleine dingen zoals koken, boodschappen doen of afspraken begeleiden kunnen veel verlichting bieden.
  • Samen beslissingen nemen: Behandelingen, nazorg en aanpassingen in het dagelijks leven vragen soms gezamenlijke keuzes. Het is belangrijk om samen te overleggen en naar elkaars behoeften te luisteren.
  • Veranderingen in intimiteit en seksualiteit: De invloed die kanker heeft op de seksuele relatie en intimiteit met je partner is bij iedereen anders. Je lijf verandert door de kanker of door de behandelingen en ook de psychische klachten kunnen van invloed zijn.

Zorg ook voor jezelf

Partner zijn kan zwaar zijn. Het is normaal dat je eigen emoties soms overweldigend zijn: angst, verdriet, frustratie of schuldgevoel kunnen voorkomen. Het is belangrijk dat je ook aan jezelf denkt.

  • Praat met vrienden, familie of andere partners die in een vergelijkbare situatie zitten.
  • Overweeg professionele ondersteuning via een psycholoog of maatschappelijk werker.
  • Gun jezelf momenten van rust en ontspanning, ook al voelt dat soms moeilijk.
  • Net als patiënten kunnen partners veel steun vinden bij een lotgenoot. Verhalen, bijeenkomsten en online contactgroepen helpen om herkenning te vinden, tips te delen en emotionele steun te krijgen. Je staat er niet alleen voor. Bij elke contactdag of bijeenkomst van onze vereniging zijn naasten altijd welkom.
  • Voor naasten kan het ook fijn zijn om lotgenotencontact te hebben. Bijvoorbeeld bij een Centrum voor leven met en na kanker, via een online gespreksgroep of op een andere manier. Op kanker.nl/naasten vind je ook veel mogelijkheden voor lotgenotencontact.

Onderzoeken en presentaties over dit onderwerp

  • Tijdens een van onze contactdagen vertelde psycholoog/verpleegkundige Anne Marie Pierik-van Roest van het UMCU over de impact van kanker op naasten. Je kunt de presentatie hier terugkijken.
  • Ruim de helft (55%) van de naasten van mensen met kanker past zijn of haar leven helemaal aan. Dit blijkt uit een Doneer Je Ervaring-peiling uit 2023: Iemand dicht bij je met kanker, hoe is of was dat voor jou?
  • Bijna driekwart (73%) van de naasten van mensen met kanker geven aan dat hun werksituatie (tijdelijk) is aangepast vanwege de kanker(behandeling) van hun naaste. Dit blijkt uit een Doneer Je Ervaring-peiling uit 2021: Kan­ker bij je naas­te, wat bete­kent dit voor je werk?

Uitleg en tips van psychotherapeut Hidde Kooiker

Als je partner kanker krijgt, verandert er ook veel voor jou en in jullie relatie. Psychotherapeut Hidde Kooiker spreekt dagelijks mensen met kanker en hun partners. “Uit onderzoek blijkt dat partners vaak meer psychische klachten ontwikkelen dan de patiënten zelf.” Hoe komt dat? En wat kun je eraan doen?

Lees verder

Vriend of familie van iemand met kanker

Als iemand in jouw familie blaaskanker, nierkanker of een zeldzame vorm van urinewegkanker heeft, kan het moeilijk zijn. Je weet misschien niet goed hoe je ermee om moet gaan. Wat je moet zeggen of wat je kunt doen. Of weet je niet waar de ander behoefte aan heeft. Het is niet altijd goed in te schatten hoe mensen reageren, ook niet bij jezelf. Misschien wil je er helemaal niet aan denken en stop je het weg. Of vind je het juist fijn om iets te kunnen doen voor degene die ziek is. Emotioneel kan het veel met je doen en je gevoel kan per fase van de ziekte veranderen.  Soms krijg je er, gewild of ongewild, extra taken bij. Dit kunnen zorgtaken zijn of praktische taken.

Wat kun je doen als naaste: praktische en emotionele steun

  • Wees er bij: letterlijk of emotioneel. Probeer er voor je naaste te zijn: ga mee naar afspraken, help met vervoer of administratie, bied aan om praktische taken over te nemen (boodschappen, huishouden). Al die kleine dingen kunnen een groot verschil maken. Uit een Doneer Je Ervaring-peiling blijkt dat mensen met kanker vaker steun krijgen rondom de diagnose en behandeling, maar dat die steun in de loop van de tijd afneemt.
  • Luister zonder meteen oplossingen te willen. Soms is er geen “oplossing” nodig — een luisterend oor, begrip of gewoon aanwezig zijn, betekent al veel. Zeg gerust dat je misschien niet weet wat je moet zeggen, maar dat je er bent.
  • Blijf aandacht geven, ook als je ver weg staat. Regelmatig bellen, appen of een kaartje sturen kan al steun geven. Veel mensen vinden het fijn om te merken dat hun naasten zich betrokken blijven voelen.

Wat kun je voor jezelf doen?

Zorg goed voor jezelf. Dat is geen luxe, maar nodig. Als je naast de praktische zorg en mentale zorgen je eigen leven, werk of gezin moet combineren, kan dat zwaar wegen. Praat met anderen, durf hulp te vragen, en laat je emoties er zijn. Professionele hulp zoals een psycholoog, maatschappelijk werker of mantelzorgondersteuning is geen schande, maar soms hard nodig. Voor naasten is het ook belangrijk om te praten. Misschien met degene die ziek of juist met iemand anders. Probeer je eigen wensen en gevoelens niet te vergeten.

Ervaringsverhalen

Bij onze ervaringsverhalen, vind je ook verhalen van naasten. Zij vertellen wat het met hen doet om partner te zijn van iemand met kanker.

Mis geen update

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Inschrijven